Sunday, 20/09/2020 - 15:47|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường Trung Học Cơ Sở Lê Văn duyệt

CÁCH GIẢI THÍCH TRONG BỘ MÔN SINH HỌC

Tài liệu đính kèm: Tải về

TRÌNH BÀY VẤN ĐỀ Ở DẠNG GIẢI THÍCH

Giải thích là kiểu bài tập làm văn có nhiệm vụ trình bày, giảng giải, cắt nghĩa về nội dung, lí do, quy luật, ý nghĩa của các hiện tượng, sự vật và lời nói của con người.

Nhu cầu được giải thích của con người trong cuộc sống là rất lớn. Gặp điều gì không biết thì người ta thường nêu câu hỏi “là cái gì”, “như thế nào”, “tại sao, “để làm gì?”. Chẳng hạn sấm chớp là gì, tại sao phải sống có vệ sinh, tại sao ăn nói phải có lễ độ, bảo vệ môi trường để làm gì, một người có văn hóa là như thế nào? v.v... Trả lời các câu hỏi ấy bằng các bài văn lớn nhỏ thì ta có các bài giải thích.

 

Giải thích là cơ sở để hiểu và đánh giá đúng sự thật. Do đó bài giải thích là một cơ sở không thể thiếu của văn nghị luận nói chung.

 

Những yêu cầu của bài văn giải thích:

- Giải thích đúng yêu cầu của đề ra.

- Bài giải thích phải chính xác, có sức thuyết phục và độ tin cậy cao.
- Bài giải thích cố gắng làm sáng tỏ vấn đề một cách toàn diện, thấu triệt, bao quát được nghĩa đen, nghĩa bóng của lời văn; nội dung của sự vật, hiện tượng; tư tưởng, lí do và ý nghĩa của vấn để.
- Bài làm giải thích phải tỏ ra có kĩ năng giải thích.
- Có hành văn trang nhã, khiêm tốn, tỏ ra người biết giới hạn hiểu biết của mình. Đối với vấn đề khó thì nên nói: “Theo cách hiểu của em thì...” (nhưng cũng phải có lí lẽ!) hoặc “Có thể hiểu răng...” để cho người đọc biết, còn có thể có những cách hiểu khác.

 

GIẢI THÍCH TRONG BỘ MÔN SINH HỌC

1. Hoàn cảnh thường gặp câu giải thích trong bộ môn sinh học

          - Câu hỏi tự luận trong thi, kiểm tra

          - Vấn đáp trực tiếp với giáo viên, bạn bè về một vấn đề.

          - Trong tranh luận khi thảo luận nhóm

2. Nhận dạng câu giải thích

          - Là gì?, Là cái gì?

          - Như thế nào?

          - Tại sao?

          - Để làm gì?

          - Theo ý  em/anh/chị/bạn …………là tại sao?

          - Giải thích…………

          - Vì sao?

3. Giải thích

  • Đối với giải thích trực tiếp (Giải thích trực tiếp đòi hỏi chúng ta phải trả lời ngay, hoặc sự suy nghĩ không quá lâu)

          - Bước 1: Trong đầu phải suy nghĩ nhanh vấn đề cần giải thích, liên hệ với kiến thức đã biết hoặc dùng kinh nghiệm trong đời sống để giải thích

          - Bước 2: Tiến hành giải thích: Phải dùng ngôn phong sao cho logic, chuẩn mực và thuyết phục người nghe.

          - Bước 3: Khi kết thúc giải thích thì chúng ta nên thông báo cho người nghe biết. Vì người nghe thường hay tập trung nghe nên không để ý chúng ta đã giải thích xong chưa. Lẽ dĩ nhiên chúng ta ngưng lâu thì người nghe cũng biết đã giải thích xong, nhưng đó không phải là sự kết thúc ấn tượng. Chúng ta nên thông báo “Dạ! em/anh/chị/tôi xin hết!” hoặc “Dạ! em/anh/chị/tôi đã trình bày xong!”

Một số kĩ năng cần biết trong giải thích trực tiếp

          - Bắt đầu giải thích nên dùng từ “Dạ!”

- Có trường hợp chúng ta không thể giải thích được vấn đề thì chúng ta nên nói thẳng ra “Dạ! em/anh/chị/tôi không biết” hoặc “Dạ! em/anh/chị/tôi không thể giải thích” hoặc “Dạ! vấn đề này quá khó đối với em/anh/chị/tôi”

          - Không dùng những lí lẽ sai lệch, không đúng sự thật hoặc khó xác minh để giải thích. Như thế người ta gọi là không trung thực hoặc ngụy biện

          - Thuyết trình trong giải thích phải rõ ràng, không quá nhanh hay lấp, lướt để đánh lừa người nghe.

          - Không nổi nóng khi không thể giải thích để thuyết phục người khác. Không biến việc giải thích thành việc cãi nhau không lối thoát.

 

  • Đối với giải thích gián tiếp bằng văn bản (Trường hợp này ta có nhiều thời gian chuẩn bị)

          - Bước 1: Trong đầu phải suy nghĩ vấn đề cần giải thích, liên hệ với kiến thức đã biết hoặc dùng kinh nghiệm trong đời sống để giải thích. Hệ thống ra giấy nháp sẽ hay hơn

          - Bước 2: Tiến hành giải thích: Phải dùng câu từ sao cho logic, chuẩn mực và thuyết phục người đọc.

          - Không dùng những lí lẽ sai lệch, không đúng sự thật hoặc khó xác minh để giải thích. Như thế người ta gọi là không trung thực hoặc ngụy biện

Tác giả: Nguyễn Quốc Dũng
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 4
Hôm qua : 8
Tháng 09 : 216
Năm 2020 : 2.336